|
|
|
3. Stikstof. In vrije toestand komt stikstof voor in de dampkring, in gebonden toestand in de chilisalpeter (natriumnitraat), verder zeer verspreid in verschillende verbindingen in de akkeraarde en in de eitwitstoffen van plantaardige en dierlijke organismen. Vandaar, dat stikstof ook steeds een bestanddeel vormt van steenkool. Stikstof is althans bij gewone temperatuur in chemisch opzicht een vrij traag element, dat zich met weinig elementen rechtstreeks kan verenigen. Bij verhoogde temperatuur verbindt stikstof zich langzaam met waterstof tot ammoniak. Bij zeer hoge temperaturen vormt het met zuurstof stikstofoxyde (NO). Dit wordt onder andere geproduceerd in verbrandingsmotoren, en veroorzaakt een groot deel van de huidige luchtverontreiniging (wegverkeer produceerde in 1983 268000 ton stikstofoxyden (NOX)). Met sommige metalen verenigd stikstof zich bij verhitting tot verbindingen, die nitriden genoemd worden. In de werktuigbouw wordt dit toegepast op bijv. assen een slijtvast oppervlak te geven, door in het oppervlak van het staal (deze bevat dan wel Aluminium, Molybdeen of Chroom) stikstof te diffuseren. 3.1 Ontdekking van stikstof. Stikstof werd in 1772 door Daniel Rutherford ontdekt. Lavoisier noemde het gas azote (lett.: geen leven). Dit is de Franse benaming van het element gebleven. 3.2 Bereiding van stikstof. Voor de bereiding in het groot van stikstof is men aangewezen op de dampkringslucht als uitgangspunt. Hieruit wordt de stikstof gewonnen door middel van de vloeibare-lucht-methode (welke later wordt behandeld). Voor de bereiding van kleine hoeveelheden stikstof uit de lucht worden de andere bestanddelen door chemische of andere middelen daaruit verwijderd. De waterdamp door bijv. bevriezing, de kooldioxyde door een base (bijv. kalk), de zuurstof door gloeiend ijzer of witte fosfor. 3.3 Gevaren van stikstof. Het voornamenlijkste gevaar van stikstof, ontstaat in vloeibare vorm van stikstof (-196° C). Door de extreme koude kan bij contact hiermede bevriezing en letsel aan lichaamsdelen ontstaan. Ook de brosheid van materialen is hier aanwezig. Stikstof in gasvormige toestand is in staat om in gesloten gebouwen (opslag) de zuurstof te verdrijven, waardoor de kans op verstikking bestaat. Bij normale temperaturen gaat stikstof geen binding aan met zuurstof en andere stoffen. |
|
Hengstman © 2000-2004.
|