Licht

Start Omhoog


Licht, we staan er niet bij stil. Overdag is het licht en des avonds een stuk minder maar een druk op de knop en het is weer licht. Wij gaan u hier niet vertellen wat licht is immers we hebben Internet (maar het beste is het juiste boek) maar licht is meer dan wat we visueel waarnemen, het zogenaamde zichtbare licht. Denk eens aan de rode lamp waar je voor gaat zitten als je spier pijn hebt (infrarood licht) of die mooie zonnebanken (ultra violet licht). Het zichtbare licht is een klein stukje van wat ze ook wel  elektromagnetische straling noemen. 

Denk maar eens aan je autoradio, deze pikt via de antenne de radiogolven uit de lucht en er komt muziek uit je radio je draait aan een knop (of drukt erop) en je gaat naar een andere zender en je hoort het laatste nieuws. De radiogolven die de radio uit de lucht pikt is ook elektromagnetische straling en heeft ook een zogenaamd spectrum, de verschillende zenders zitten op verschillende frequenties (88 MHz of 101,7 MHz voor de FM zenders)

Het zichtbare licht kun je ook opdelen in haar spectrum (zie figuur hieronder)

Het spectrum van "wit" licht kun je opdelen in al haar "kleuren" door licht door een prisma te laten schijnen. Echter voor tegenwoordige astronomische (en normale industriële toepassingen) metingen wordt geen prisma gebruikt maar een zogenaamd raster. Dit raster is een plaatje materiaal met bijvoorbeeld 1200 groeven per mm er in wat een veel beter resultaat geeft. Een vergelijkbaar effect kan men krijgen met een CD-ROM (~600 per mm)

 

Spectra van de zon met CD-ROM (figuur boven)

Maar wat verteld deze wijsheid ons nu.

Als licht op materie ‘botst’, kan absorptie of verstrooiing het gevolg zijn.
Bij absorptie wordt stralingsenergie omgezet in warmte van de materie. De moleculen waaruit de materie is opgebouwd gaan meer bewegen. Het blijkt echter dat elk stof alleen straling kan absorberen van specifieke golflengten (frequentie) die karakteristiek zijn voor die stof. 

Als je goed kijkt op het spectra van de CD-ROM dan zie je er zwarte balken tussen zitten. Met andere woorden stukjes (specifieke frequenties) zijn geabsorbeerd. Op deze wijze kun je de samenstelling van de zon bepalen (wel rekening houden met onze dampkring).

een beter spectrum.

Wellicht aardig een stukje historie. Wat is nu de brandstof van de zon, tegenwoordig weten we dat; waterstof. Maar eind 19e eeuw toen de radioactiviteit was ontdenkt dachten de wetenschappers dat uranium of iets dergelijks wel eens de brandstof van de zon zou kunnen zijn. In de loop der jaren hebben ze getracht te achterhalen waar de zon nu uit bestond, helaas voor hen ze vonden alleen dat de zon en de sterren voor het grootste deel uit ijzer bestond. In 1909 (Einstein verliet net het octrooi bureau) wezen de resultaten erop dat de zon voor 66% uit ijzer bestaat. Volgens E=MC2 kon uranium energie uitstralen maar ijzer niet, het is een van de meest stabiele stoffen die we kennen. Maar ene Engelse mevrouw Cecilia Payne die begin 20e eeuw in Cambridge ging studeren (na enige malen wisselen van studie ging ze astronomie studeren) maakte aardig indruk. Een assistent is een maal met schrik hard weggelopen; "Er is daar een vrouw die vragen steld". In 1920 schreef ze haar proefschrift in Boston (een andere universiteit dus) zij concludeerde dat men de spectraalanalyses verkeerd interpreteerde en kwam tot de conclusie dat de zon voor het grootste deel uit waterstof bestaat (meer dan 90%). Maar dat kon volgens de heren geleerdheden niet (waterstof kan niets denk aan  E=MC2) en ze werd vergruist en tegengewerkt in haar carrière en werd gedwongen om in haar proefschrift te schrijven dat  deze ontdekking vrijwel niet reëel is. Maar na een paar jaar werd alles duidelijk. Als je waterstof met behulp weet ik wat probeert samen te drukken dan gebeurd er niets. Echter in het inwendige van de zon heerst een enorme druk en dan kan waterstof fuseren tot helium. Op zich als je het zo zegt niet echt indrukwekkend. Maar wanneer je 4 waterstofkernen op elkaar worden gedrukt is de totale massa 4 keer die van een enkele waterstofkern. Maar wanneer ze fuseren is hun massa niet 4 keer zo groot. De massa is 0,7% kleiner geworden. Dat lijkt niets maar deze 0,7% massa wordt met  E=MC2 omgezet in pure energie.

Maar genoeg gekletst,

In het elektromagnetische spectrum zitten de volgende gebieden: radiogolven, microgolven, infrarode straling, zichtbaar licht, ultraviolet licht, röntgenstraling en gammastraling. Met andere woorden genoeg voor de herengeleerden te bestuderen.

wanneer je meer over licht zou willen weten surf dan eens naar (Nl);
http://mediatheek.thinkquest.nl/~lla129/index2.htm

Wanneer je wat meer over spectrografie zou willen weten (Eng);
http://www.astroman.fsnet.co.uk/begin.htm

http://home.freeuk.com/m.gavin/solaspec.htm

 

 

© 2003 Hengstman P.A..
Laatst bijgewerkt: 29 maart 2004.